Ile punktów trzeba na sprawdzianie A2 — 9 z 15 w każdej sprawności osobno

Zasada w jednym zdaniu

Zasada oceniania państwowego sprawdzianu znajomości języka (valsts valodas prasmes pārbaude) jest krótka i została sformułowana w punkcie 47 rozporządzenia Rady Ministrów nr 157 (MK noteikumu Nr. 157 47. punkts):

„Sprawdzian jest zdany, jeżeli ocena znajomości języka państwowego w każdej sprawności (słuchanie, czytanie, pisanie i mówienie) nie jest niższa niż 60 procent maksymalnej liczby punktów”.

Na poziomie A2 każda z czterech części daje 15 punktów, więc 60 % to 9 punktów. Wynika z tego jedyne działanie, które naprawdę musisz zapamiętać:

Zdane = co najmniej 9 punktów z 15 ze słuchania (klausīšanās), czytania (lasītprasme), pisania (rakstītprasme) i mówienia (runātprasme) — w każdej sprawności osobno.

Maksimum ogółem to 60 punktów, ale dla sumy nie ma żadnego progu. Nie ma „średniej oceny”, a mocna sprawność nie rekompensuje słabej.

Dlaczego suma niczego nie przesądza

Najłatwiej to zobaczyć na przykładzie dwóch osób z identyczną sumą.

Sprawność	Kandydat A	Kandydat B
Słuchanie	12	14
Czytanie	11	13
Pisanie	11	8
Mówienie	11	10
Razem	45 / 60	45 / 60
Wynik	zdane	niezdane

Oboje mają 45 punktów z 60, czyli 75 % maksimum. Kandydat A zdaje, bo żadna sprawność nie jest poniżej 9. Kandydat B nie zdaje przez jeden punkt w pisaniu — i pozostałe trzy części niczego tu nie wyrównują.

Tak samo niezdany będzie sprawdzian z wynikiem 15 + 15 + 15 + 8 = 53 punkty, choć to prawie 90 % maksimum. Łotwa ocenia sprawności osobno, a nie łącznie, i to właśnie ten szczegół najczęściej bywa źle rozumiany przy porównaniach z egzaminami w innych krajach.

Praktyczny wniosek jest oczywisty: w przygotowaniach twoja najsłabsza sprawność liczy się bardziej niż najmocniejsza. Praca, która podnosi pisanie z 8 na 10, jest warta więcej niż praca, która podnosi słuchanie z 12 na 15.

Trzeba zdawać wszystkie cztery części

Drugi warunek jest równie kategoryczny: ocenia się wyłącznie wtedy, gdy osoba przystąpi do wszystkich części sprawdzianu. Jeżeli którejś części nie zdajesz albo ją przerwiesz, nie ocenia się niczego — nie dostaniesz też częściowego wyniku za części już wykonane. Dla kogoś, kto po nieudanym słuchaniu myśli o wyjściu przed częścią ustną, oznacza to rzecz prostą: wyjście niczego nie zachowuje i niczego nie ułatwia.

Wyjątek dotyczy wyłącznie osób z ograniczeniami funkcjonowania wymienionymi w załączniku 2 (2. pielikums) do rozporządzenia, które przystępują do sprawdzianu w wersji dostosowanej — wtedy wymóg 60 % odnosi się do sprawności faktycznie zdawanych.

Jak oceniana jest każda część

Słuchanie i czytanie są oceniane automatycznie w systemie informatycznym, w którym się je zdaje.

Pisanie oceniają dwaj niezależni oceniający. Jeżeli ich oceny różnią się o więcej niż 3 punkty, powoływany jest trzeci oceniający, a ocena końcowa to średnia punktów trzeciego oceniającego i tej z dwóch pierwszych ocen, której jest bliższy. Ocenia się, jak pełne jest wykonanie zadania, czy zachowano wymagany gatunek tekstu i funkcje językowe, czy tekst jest spójny, czy słownictwo jest wystarczające i w jakim stopniu popełnione błędy utrudniają albo nie utrudniają zrozumienia tekstu.

Mówienie oceniają dwaj oceniający — albo na żywo podczas rozmowy, albo z nagrania. Oceniający muszą spełniać wymogi kwalifikacyjne i nie mogą być związani z firmami uczącymi łotewskiego osoby, które potrzebują sprawdzianu do zezwolenia na pobyt lub do statusu rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (Eiropas Savienības pastāvīgā iedzīvotāja statuss).

Co zapisuje się w decyzji

W decyzji o wyniku sprawdzianu zapisuje się liczbę punktów i procenty osobno dla każdej sprawności, łączną liczbę punktów i procentów oraz — tylko jeżeli sprawdzian został zdany — uzyskany poziom i stopień. Jeżeli sprawdzian nie został zdany, w decyzji widnieje słowo „Nenokārtoja” („nie zdał”), a poziom nie jest przyznawany w ogóle. Niższego poziomu „na pocieszenie” się nie przyznaje: zdajesz ten poziom, na który się zapisałeś.

Właśnie dlatego decyzja jest przydatnym dokumentem także po niepowodzeniu — widać z niej dokładnie, która sprawność została poniżej 9 punktów i ilu zabrakło.

Kiedy i gdzie jest dostępny wynik

Wynik jest dostępny w e-usłudze na portalu usług publicznych latvija.gov.lv od 7. dnia roboczego po sprawdzianie. Odpis w formie papierowej to usługa płatna, więc większość osób po prostu sprawdza wynik na portalu.

Jeżeli nie zgadzasz się z oceną

Ocenę można zakwestionować: wniosek rozpatruje komisja odwoławcza (apelācijas komisija), w której składzie jest urzędnik i co najmniej dwóch specjalistów z danej dziedziny, i nie zasiada w niej nikt z pierwotnej komisji oceniającej. Tryb wynika z ustawy o postępowaniu administracyjnym (Administratīvā procesa likums), a po decyzji komisji odwoławczej sprawę można skierować do sądu administracyjnego. Terminy są krótkie, więc jeśli planujesz odwołanie, zacznij od tekstu decyzji zaraz po jej otrzymaniu.

Jeżeli jedna sprawność wypadła poniżej progu

Niezdany sprawdzian nie jest statusem ostatecznym — można zapisać się ponownie w takim samym trybie jak za pierwszym razem, składając nowy wniosek co najmniej 7 dni roboczych przed wybranym terminem. Weź pod uwagę trzy rzeczy.

Po pierwsze, zdawać od nowa trzeba będzie wszystkie cztery części, a nie tylko tę, która nie wyszła, ponieważ ocenia się wyłącznie kompletny sprawdzian.

Po drugie, opłata państwowa za niezdany sprawdzian nie jest zwracana, a niestawienie się bez uzasadnionej przyczyny liczy się jako sprawdzian niezdany — wtedy również trzeba zapisać się od nowa.

Po trzecie, znaczenie ma to, która decyzja pozostaje w mocy. Rozporządzenie przewiduje, że obowiązuje decyzja chronologicznie ostatnia, z jednym wyjątkiem: wcześniejsza decyzja zostaje w mocy, jeżeli osoba przystąpiła do wyższego poziomu lub stopnia i go nie zdała. W praktyce oznacza to, że zdany już A2 nie przepada dlatego, że później próbujesz wyższego poziomu i go nie zdajesz.

O ogólnym okresie karencji po zwykłym niepowodzeniu w rozporządzeniu Rady Ministrów nr 157 nie ma nic — przewiduje ono wyłącznie sześciomiesięczny zakaz dla osoby usuniętej ze sprawdzianu za naruszenie zasad jego przebiegu. W praktyce termin poprawki wyznacza opublikowany harmonogram sprawdzianów, więc konkretną datę zawsze sprawdzaj na portalu latvija.gov.lv, zanim zaplanujesz terminy.

Przy naturalizacji arytmetyka jest inna

Jeżeli myślisz jednocześnie o obywatelstwie, nie przenoś na nie tych liczb. W procesie naturalizacji zdaje się inny sprawdzian według innych przepisów — rozporządzenia Rady Ministrów nr 973 (MK noteikumi Nr. 973) — w którym sprawdzian jest zdany, gdy w każdej sprawności uzyskano co najmniej 16 punktów z 25, a dodatkowo trzeba zdać osobny sprawdzian z podstawowych postanowień konstytucji (Satversme), tekstu hymnu państwowego oraz podstaw historii i kultury Łotwy. Ustawa nie wskazuje dla tego sprawdzianu żadnego poziomu CEFR, więc twierdzenia, że „odpowiada on B1”, nie wynikają z przepisów.

Jak ćwiczyć, żeby żadna sprawność nie została poniżej 9

Skoro próg obowiązuje w każdej sprawności osobno, ćwiczenie też powinno być podzielone na sprawności i odpowiadać formatowi sprawdzianu — z tymi samymi typami zadań, podziałem punktów i limitami czasu. Na tej stronie zadania do wszystkich czterech części są dostępne bezpłatnie: zacznij ćwiczyć. Jeżeli nie masz jeszcze pewności co do budowy samego sprawdzianu, zacznij od artykułu czym jest państwowy sprawdzian znajomości języka na poziomie A2, a najczęstsze błędy zebrano w artykule dlaczego ludzie nie zdają sprawdzianu A2. Odpowiedzi na krótkie pytania znajdziesz w najczęściej zadawanych pytaniach.

Ten artykuł nie jest poradą prawną. Zasady oceniania i terminy mogą się z czasem zmieniać — przed zapisaniem się upewnij się co do aktualnego stanu w źródle pierwotnym, czyli w obowiązującej wersji rozporządzenia Rady Ministrów nr 157 oraz na portalu usług publicznych latvija.gov.lv.