Opis obrazka na sprawdzianie A2 — jak to zrobić

Obrazki pojawiają się na sprawdzianie A2 w dwóch miejscach: w części mówionej, gdzie trzeba opisać dwa obrazki, oraz w pierwszym zadaniu części pisemnej, gdzie na podstawie obrazków i wizytówki trzeba napisać opis osoby. W obu miejscach oczekuje się tego samego — pełnych zdań o osobach, czynnościach, miejscu i czasie, a nie wyliczanki słów.

Dla osoby, która się przygotowuje, to dobra wiadomość: jedna wyuczona struktura nadaje się do obu części.

Gdzie pojawiają się obrazki

Część	Zadanie	Czego wymaga
Mówienie (runātprasme)	opis dwóch obrazków	opisać obrazki — osoby, czynności, miejsce, czas — pełnymi zdaniami
Pisanie (rakstītprasme)	zadanie 1.	na podstawie obrazków i wizytówki napisać o człowieku co najmniej 30 słów

W części mówionej to zadanie nie jest oceniane osobno: rozmowa i opis obrazków razem dają 12 punktów z 15 za mówienie, a trzecie zadanie — układanie pytań — daje pozostałe 3. Oznacza to, że opis obrazków należy do większej grupy punktów w całej części mówionej i nie da się go zaniedbać.

Cztery pytania, na które trzeba odpowiedzieć

Samo sformułowanie zadania wskazuje, czego się oczekuje: osoby, czynności, miejsce, czas i tym podobne. Wynika z tego prosty, łatwy do zapamiętania szkielet, który da się zastosować do dowolnego obrazka:

1. Kas? — kto? Ile osób jest na obrazku i kim mogą być.
2. Ko dara? — co robią? Co robi każda z nich.
3. Kur? — gdzie? Jakie to miejsce.
4. Kad? — kiedy? Pora roku, pora dnia, pogoda.
5. Jaki nastrój? — a jeśli obrazki są dwa, czym się różnią.

Pięć odpowiedzi to pięć zdań. Pięć zdań to całkowicie wystarczający opis na poziomie A2 — nie oczekuje się tam ani opowieści, ani interpretacji.

Gotowe zwroty, od których zaczynać każde zdanie

Tych zwrotów warto nauczyć się tak, żeby przychodziły same — wtedy do myślenia zostaje tylko treść. Zostają po łotewsku: to właśnie wypowiadasz.

Na początek

• Attēlā es redzu… — „Na obrazku widzę…”
• Pirmajā attēlā ir… / Otrajā attēlā ir… — „Na pierwszym obrazku jest…” / „Na drugim obrazku jest…”
• Es redzu divus attēlus. — „Widzę dwa obrazki.”

O ludziach

• Attēlā ir divi cilvēki: sieviete un vīrietis. — „Na obrazku są dwie osoby: kobieta i mężczyzna.”
• Sievietei ir apmēram četrdesmit gadu. — „Kobieta ma około czterdziestu lat.”
• Vīrietim ir zila jaka. — „Mężczyzna ma niebieską kurtkę.”
• Blakus stāv… / Pie galda sēž… — „Obok stoi…” / „Przy stole siedzi…”

O czynnościach

• Sieviete pērk… / Vīrietis lasa… / Bērni spēlējas… — „Kobieta kupuje…” / „Mężczyzna czyta…” / „Dzieci się bawią…”
• Viņa tur rokā… — „Ona trzyma w ręce…”
• Viņi runā par… — „Oni rozmawiają o…”

O miejscu i czasie

• Tas notiek tirgū / veikalā / pludmalē / virtuvē. — „To dzieje się na targu / w sklepie / na plaży / w kuchni.”
• Ir rudens / vasara / rīts / vakars. — „Jest jesień / lato / poranek / wieczór.”
• Laiks ir saulains / mākoņains, tāpēc cilvēkiem ir siltas drēbes. — „Pogoda jest słoneczna / pochmurna, dlatego ludzie mają ciepłe ubrania.”

Do porównania i na zakończenie — właśnie to daje najwięcej w zadaniu z dwoma obrazkami

• Pirmajā attēlā cilvēki strādā, bet otrajā attēlā viņi atpūšas. — „Na pierwszym obrazku ludzie pracują, a na drugim odpoczywają.”
• Abos attēlos ir cilvēki, bet vieta un gadalaiks ir dažādi. — „Na obu obrazkach są ludzie, ale miejsce i pora roku są różne.”
• Man vairāk patīk otrais attēls, jo tur ir silts. — „Bardziej podoba mi się drugi obrazek, bo tam jest ciepło.”

Dlaczego porównanie to najważniejsze zdanie

Jeśli obrazki są dwa, to cały opis nie może być dwoma osobnymi opisami. To właśnie związek między nimi pokazuje to, czego na poziomie A2 oczekuje się od języka: spójny tekst, a nie osobne zdania.

Dwa zdania z bet („ale”, „a”) albo turpretī („natomiast”) zmieniają wrażenie bardziej niż dziesięć dodatkowych szczegółów:

Pirmajā attēlā ir rudens rīts tirgū, un cilvēki ir siltās drēbēs. Otrajā attēlā ir vasara pludmalē, un ģimene atpūšas. Pirmajā attēlā cilvēki iepērkas, bet otrajā viņi atpūšas.

(„Na pierwszym obrazku jest jesienny poranek na targu, a ludzie są w ciepłych ubraniach. Na drugim obrazku jest lato na plaży i rodzina odpoczywa. Na pierwszym obrazku ludzie robią zakupy, a na drugim odpoczywają.”)

Trzy zdania, odpowiedzi na wszystkie cztery pytania, a na końcu porównanie.

Trzy błędy, które kosztują punkty

Wyliczanka zamiast zdań. „Kobieta. Jabłka. Targ.” to nie jest opis. Wymóg — pełnymi zdaniami — nie stoi w treści zadania bez powodu; jednowyrazowe odpowiedzi w części mówionej nie są oceniane wysoko.

Zgadywanie zamiast szczegółów. Nie trzeba wymyślać, dlaczego ludzie na obrazku tam są i co czują. Bezpieczniej jest opisać to, co widać, i dopiero potem dodać jedno przypuszczenie ze słowem manuprāt („moim zdaniem”) albo laikam („chyba”).

Nieznane słowo zatrzymuje całe zdanie. Jeśli nie znasz słowa lietussargs („parasol”), to nie powód, żeby się zatrzymywać. Na poziomie A2 zupełnie wystarczy viņai rokā ir kaut kas no lietus („ona ma w ręce coś na deszcz”) albo viņa tur melnu lietu („ona trzyma czarną rzecz”). Opis, który trwa dalej, jest cenniejszy niż poprawne słowo, które nigdy nie przychodzi.

Zadanie 1. w części pisemnej — to samo, tylko na papierze

W pierwszym zadaniu części pisemnej obok obrazków znajduje się wizytówka, a to zmienia charakter zadania: części informacji nie trzeba już wymyślać z obrazka, trzeba ją odczytać z wizytówki — zawód, miejsce pracy, kontakt. Z obrazków bierze się resztę: jak człowiek wygląda, gdzie mieszka, co robi w wolnym czasie.

Wymóg to co najmniej 30 słów pełnymi zdaniami, a najbezpieczniejsza struktura to jedno zdanie na każdą podaną informację:

Šo sievieti sauc Sabīne. Viņa ir ārste un strādā medicīnas centrā. Viņa dzīvo mazā mājā ar ģimeni. Brīvajā laikā viņai patīk lasīt grāmatas. Viņai var rakstīt uz e-pastu vai zvanīt pa tālruni.

(„Ta kobieta nazywa się Sabīne. Jest lekarką i pracuje w centrum medycznym. Mieszka w małym domu z rodziną. W wolnym czasie lubi czytać książki. Można do niej napisać e-mail albo zadzwonić.”)

Pięć linijek, cała podana informacja wykorzystana, wymagana objętość osiągnięta. O pozostałych dwóch zadaniach części pisemnej — w artykule część pisemna sprawdzianu A2.

Co się ocenia i czego o ocenianiu nie da się dowiedzieć

Ocenia się zgodność treści z zadaniem, wymagane funkcje językowe, spójność tekstu, wystarczalność słownictwa oraz to, w jakim stopniu błędy przeszkadzają lub nie przeszkadzają w odbiorze tekstu. W części mówionej wypowiedź ocenia się na miejscu albo z nagrania.

Czego powiedzieć nie można: konkretne przedziały punktowe nie zostały opublikowane, a pierwsze i drugie zadanie części mówionej są w oficjalnej tabeli ocenione łącznie, dlatego nikt nie jest w stanie rzetelnie podać dokładniejszego podziału niż 12 + 3. Jeśli ktoś obiecuje precyzyjną tabelę „ile punktów za obrazek”, nie pochodzi ona z opublikowanego źródła.

Jak to wyćwiczyć w trzy tygodnie

Metoda jest prosta i działa, bo powtarza samo zadanie. Weź dowolne zdjęcie — z telefonu, gazety albo internetu — i opisz je na głos według pięciu pytań. Jeden obrazek dziennie, dwie minuty. Po tygodniu szkielet zaczyna przychodzić sam; po trzech tygodniach już nie zastanawiasz się, od czego zacząć.

Dwa obrazki ćwiczy się równie prosto: weź dwa różne zdjęcia i zakończ zdaniem, które je porównuje.

Na tej stronie opis obrazka jest dostępny zarówno w formacie sprawdzianu, jak i w trybie treningowym, gdzie sztuczna inteligencja daje informację zwrotną o treści i języku — można tam spróbować wariantu ustnego i pisemnego. Wynik jest tam informacją zwrotną z treningu, a nie oficjalną oceną. Najczęstsze błędy we wszystkich częściach — w artykule dlaczego ludzie nie zdają sprawdzianu A2, krótkie odpowiedzi — tutaj.

Ten artykuł nie jest poradą prawną. Opisy zadań odzwierciedlają opublikowany program sprawdzianu i MK noteikumi Nr. 157 (rozporządzenie Rady Ministrów nr 157), a te mogą się zmieniać. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualny program.